Scholen die de subsidie Verbetering basisvaardigheden ontvangen, kunnen gebruikmaken van verschillende vormen van ondersteuning vanuit het Masterplan basisvaardigheden. Een van die ondersteuningsvormen is het begeleide leernetwerk.
In deze begeleide leernetwerken staat samenwerken aan onderwijsverbetering van de basisvaardigheden centraal. Scholen uit dezelfde sector (primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs) en uit dezelfde regio wisselen vanuit hun eigen schoolcontext hun praktijkervaring en kennis uit onderzoek uit.
Deze video is gemaakt in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
Intro in beeld: Van vraagstuk naar aanpak, samen leren in een leernetwerk. CBS De Burcht, Primair onderwijs. Masterplan Basisvaardigheden.
Miranda van Baaren - Onderwijscoordinator OCW:
In de begeleide leernetwerken werken scholen samen aan het verbeteren van het onderwijs, met extra aandacht voor taal, rekenen-wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid. Daarna gaan jullie in de praktijk in de klas kijken.
Scholen die gemotiveerd zijn om aan de slag te gaan met de basisvaardigheden kunnen zich aanmelden voor het begeleid leernetwerk.
Daarna worden ze gekoppeld aan andere scholen uit dezelfde regio en sector, zodat er herkenning en uitwisseling ontstaat.
Annemiek Zwaan - Intern begeleider op CBS De Burcht:
Sinds kort nemen wij deel aan het begeleid leernetwerk van het Masterplan basisvaardigheden. De ontvangende school geeft ons een rondleiding. Kijken bij lessen, bij leerkrachten. Het is heel fijn om te kijken: wat kan je aan een andere school geven en wat kan je halen?
Miranda van Baaren - Onderwijscoordinator OCW:
In de leernetwerken delen deelnemers, zoals schoolleiders, ib’ers en kartrekkers hun praktijkervaringen en inzichten uit onderzoek met elkaar.
Rianne Doop - Intern begeleider op CBS De Burcht:
We scoren ook heel gemiddeld in het gemiddelde. Ik ervaar het als heel bijzonder, want je hebt leuk contact met elkaar tijdens de bijeenkomsten en het is heel leuk om dan elkaar aan te vullen en vanuit verschillende invalshoeken verbeteringen aan te brengen.
Miranda van Baaren - Onderwijscoordinator OCW:
Deze leernetwerken zijn opgezet om die ontwikkeling duurzaam te maken. Met focus op de basisvaardigheden. We starten met een vraagstuk van de school. Daarbij kijken we wat er in de klas gebeurt en verzamelen we data.
Bijvoorbeeld door observaties, leerlingpanels of het samen lezen van artikelen. En daarna analyseren we wat er opvalt.
Door inzichten met elkaar te delen, scherpen we het vraagstuk aan en ontstaat er richting voor verdere verbetering. Zo werken deelnemers evidence-informed aan hun eigen onderwijsvraag en die van anderen.
In beeld: Model van Scutt, C. (2018), ‘Is engaging with and in research a worthwhile investment for teachers?’. In: Primary Teaching: Learning and Teaching in Primary Schools Today, blz. 595–610.
Dat betekent praktijkkennis combineren met kennis van de schoolcontext en wetenschappelijke inzichten.
Rick Jansen - Directeur van SWS De Wereldweide:
Het belangrijk vinden dat we niet zomaar wat doen binnen het onderwijs, maar dat het ergens vandaan komt. Tegenwoordig noemen dat evidence-informed werken. En eigenlijk het leernetwerk gaat daar op door en die houdt ons ook scherp daarop.
Miranda van Baaren - Onderwijscoordinator OCW:
Wat deelnemers vaak teruggeven?
Natasja van Essen - Directeur van CBS Joris de Witte:
Als ik naar onze deelname nu kijk, dan denk ik: gelukkig zie ik heel veel herkenning.
Lotte Nobel - Directeur van OBS Samen Een:
Heel gericht ook kijken naar je organisatie en dat je het samen doet. Dus in de samenwerking kom je gewoon verder.
Natasja van Essen - Directeur van CBS Joris de Witte:
In sommige punten worden we echt enorm bevestigd van: nou, dat doen we gewoon goed.
Rick Jansen - Directeur van SWS De Wereldweide:
Je hoort welke vraagstukken de school heeft en dat ga ik ook in mijn achterhoofd, hoe zou ik dat op mijn school willen oplossen?
Miranda van Baaren - Onderwijscoordinator OCW:
Maar voordat je met interventies aan de slag gaat, zijn dit een paar belangrijke stappen:
- Zorg dat je verbetervraagstuk scherp is.
- Verzamel data, observeer lessen of kies een andere manier die past.
- Analyseer de uitkomsten zo objectief mogelijk.
- Koppel onderzoekskennis aan je eigen praktijkervaring en je specifieke schoolcontext.
- Zoek actief de uitwisseling met andere scholen.
Dat levert altijd nieuwe inzichten op. Samen leren, samen verbeteren.
Outro in beeld: Een goede basis voor een betere kans. www.masterplanbasisvaardigheden.nl
Samenstelling begeleide leernetwerken
De leernetwerken zijn bedoeld voor scholen die geen individuele ondersteuning krijgen vanuit het Masterplan basisvaardigheden. Bij de start van een subsidietraject kunnen scholen zich aanmelden voor een leernetwerk in hun regio.
Er zijn per deelnemende school twee personen die kunnen plaatsnemen in het begeleide leernetwerk. Dat kunnen schoolleiders, ib’ers, coördinatoren, teamleiders of andere kartrekkers zijn, die zich vanuit hun functie inzetten voor de verbetering van het onderwijs op school – al dan niet specifiek als het gaat om de basisvaardigheden.
Opzet leernetwerk
Ieder leernetwerk bestaat uit vier tot zes scholen. De indeling gebeurt op sector (po, vo, go) en op regio. De scholen komen onder begeleiding van een onderwijscoördinator van het ministerie van OCW gedurende twee schooljaren bij elkaar. Daarbij bezoeken zij steeds een van de deelnemende scholen. De deelnemers worden meegenomen in de vraagstukken van de school, delen inzichten, onderzoek en ervaringen, kijken mee in de klas en leren zo van en met elkaar.
"Een kijkje in de keuken bij een collega-school is super leerzaam."
Evidence-informed werkwijze
Bij de leernetwerken wordt een praktisch denkmodel gebruikt: de theory of action. Dit model is gebaseerd op de theorie van Argyris en Schön (1978). Het geeft de deelnemers aan de begeleide leernetwerken inzicht in hun rol bij het realiseren van de gewenste verandering in de klas. Om tot een onderbouwde aanpak te komen is het nodig om een vraagstuk steeds aan te scherpen. Dat kan op basis van eigen praktijkkennis, kennis over de eigen schoolcontext en leerlingpopulatie en op basis van wetenschappelijke kennis over het vraagstuk.
Dit wordt evidence-informed werken genoemd.
Scholen die de subsidie Verbetering basisvaardigheden 2025 (VBV25) hebben ontvangen, kunnen vanaf dit jaar weer deelnemen aan de begeleide leernetwerken. Lees hier meer over de aanpak en aanmeldprocedure.