Nieuwe kerndoelen voor negen leergebieden

Wat zijn kerndoelen?

Kerndoelen zijn onderdeel van het landelijk curriculum. Dat bestaat verder uit examenprogramma’s en het referentiekader taal en rekenen. Een kerndoel beschrijft wat leerlingen moeten kennen, kunnen en hebben ervaren. Dit zijn de voorwaarden om door te stromen naar vervolgonderwijs, zichzelf te ontwikkelen en volwaardig deel te nemen aan de samenleving. De kerndoelen worden vastgelegd in de wet. Ze gelden als verplichte doelstelling voor scholen om hun onderwijs vorm te geven.

Kerndoelen geven richting aan het onderwijs, maar laten ook ruimte voor scholen en leraren om keuzes te maken. Zo behouden zij professionele vrijheid om hun onderwijs vorm te geven op basis van hun schoolvisie, context en leerlingen. De kerndoelen vereisen ongeveer 70 procent van de onderwijstijd. Hierdoor blijft 30 procent vrije ruimte tijd over voor de prioriteiten en thema’s die voor de school belangrijk zijn.

Er zijn nieuwe kerndoelen voor de volgende negen leergebieden:

• Nederlands
• rekenen-wiskunde
• burgerschap
• digitale geletterdheid
• mens en maatschappij
• mens en natuur
• moderne vreemde talen
• kunst en cultuur
• bewegen en sport

De kerndoelen voor digitale geletterdheid en burgerschap zijn nieuw en maken voor het eerst expliciet onderdeel uit van het landelijk curriculum. De kerndoelen van de andere zeven leergebieden zijn herzien.

Het landelijk expertisecentrum voor het curriculum SLO paste de kerndoelen voor deze 9 leergebieden aan. Dat deed SLO samen met leraren, experts, wetenschappers en andere organisaties. Deze kerndoelen zijn nog ‘definitieve conceptkerndoelen’, totdat ze in de wet staan. Ze staan op de website van SLO: Actualisatie van de kerndoelen - SLO. Daar zijn ze ook te downloaden.

Waarom zijn er nieuwe kerndoelen?

De kerndoelen waarmee we nu werken, stammen uit 2006. Ze zijn dus zo’n twintig jaar geleden ontwikkeld. Dat betekent dat actuele kennis, inzichten en maatschappelijke ontwikkelingen ontbreken. Denk bijvoorbeeld aan doelen over digitale geletterdheid en burgerschap, die nu nog niet of nauwelijks in het curriculum staan. Maar ook nieuwe inzichten uit onderzoek naar goed onderwijs staan nog niet in de huidige kerndoelen.

De nieuwe kerndoelen zijn concreter, actueler en duidelijker over wat leerlingen moeten kennen, kunnen en ervaren. Hierdoor kunnen scholen en leraren scherpere keuzes maken in wat zij leerlingen aanbieden. Ook is er aandacht voor de samenhang binnen en tussen de kerndoelen in de negen leergebieden. Er wordt een stevigere basis gelegd voor de basisvaardigheden taal, rekenen-wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid. Deze komen ook terug in andere leergebieden. Ook wordt de doorlopende leerlijn goed bewaakt tussen de kerndoelen in het primair onderwijs, de kerndoelen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs, en de examenprogramma’s in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs.

Functionele kerndoelen voor het speciaal onderwijs

Voor leerlingen in het speciaal onderwijs worden functionele kerndoelen ontwikkeld. Deze kerndoelen zijn voor leerlingen die zeer moeilijk leren, meerdere beperkingen hebben, naar dagbesteding gaan of gaan werken. De functionele kerndoelen voor de volgende leergebieden zijn al klaar: Nederlands, rekenen-wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid. De functionele kerndoelen voor de volgende leergebieden komen later: mens en maatschappij, mens en natuur, moderne vreemde talen, kunst en cultuur en bewegen en sport.

Wanneer gaan de nieuwe kerndoelen in?

Nu de nieuwe kerndoelen klaar zijn, is het tijd om ze vast te leggen in wet- en regelgeving. Dat gebeurt eerst voor de kerndoelen Nederlandse taal en rekenen-wiskunde. Een jaar later volgen ook de andere kerndoelen.

* Dit zijn beoogde data waarop de kerndoelen worden vastgelegd.

Scholen krijgen de tijd om de nieuwe kerndoelen goed en passend te verwerken in hun onderwijsaanbod. Zo kunnen ze weloverwogen keuzes maken om hun leermiddelen, toetsing en professionalisering af te stemmen op de nieuwe kerndoelen. Daarom geldt een overgangsfase tot 2031.

Scholen hoeven niet alle leergebieden tegelijk te vernieuwen. Samen met het schoolteam bepalen zij welk leergebied wanneer wordt aangepakt. Dit gebeurt op een manier die past bij de visie, wensen en behoeften van de school. Vanaf 1 augustus 2031 wordt van alle scholen verwacht dat zij voor alle leergebieden met de nieuwe kerndoelen werken.

Vragen?

Heb je nog vragen? Laat het ons weten via curriculum@minocw.nl. Zo zorgen we samen voor een zorgvuldige invoering van de nieuwe kerndoelen!