Hoe bereid je leerlingen goed voor op de gedigitaliseerde wereld? En hoe gebruik je daarbij de kerndoelen voor digitale geletterdheid? Op Het Grifland in Soest begint dat bij drie pijlers: leren leren, leren denken en leren leven. Vanuit die basis werken leerlingen aan digitale geletterdheid. Ze leren bijvoorbeeld hoe ze nepnieuws herkennen, hoe ze zich online gedragen en hoe ze digitale producten maken. Rector Karel Hermans heeft een duidelijke tip voor scholen die nog met digitale geletterdheid gaan werken: zie digitale geletterdheid als een avontuur. ‘Begin gewoon, probeer uit en kijk regelmatig wat je al hebt bereikt.’

Digitale geletterdheid in het vo
Download(Leerlingen praten met elkaar.)
Het onderwijs op onze school is gebaseerd op drie pijlers:
leren leren, leren denken en leren leven.
En we zijn ervan overtuigd dat als we die drie pijlers...
in al onze onderwijsactiviteiten een rol geven,
dat we onze leerlingen daarmee beter voorbereiden op een actieve rol...
in de maatschappij.
Wat ze op het Griftland College heel goed doen, is dat zij...
activiteiten en thema’s hebben geconstateerd die bij hun leerlingen...
spelen en daar een rol voor zichzelf zien.
Ze zijn ermee aan de slag gegaan bij het ontwikkelen van lesaanbod en materialen.
We doen heel veel aan nepnieuws.
Hoe gedraag je op internet?
Wanneer ben jij veilig en wat zijn de regels?
Hoe zou je je moeten gedragen?
Daarnaast doen we best wel veel aan computational thinking,
dus probleemoplossend vermogen creëren.
En dat doen we dan een beetje met programmeren,
met spelletjes en dat soort dingen.
Dan leggen we een zak met spullen op tafel, en zeggen we: “Nou doe je best!”
En dat is dan een soort robotje wat ze moeten maken,
wat sensoren heeft en dergelijke.
En dan moeten ze zelf uitzoeken hoe ze daar komen.
Dus die komen vanzelf...
een dag later vragen: “Heeft u misschien een handleiding?”
Ja, ja, die heb ik wel. Dat is een goede vraag.
En zo komen ze aan kennis en zo worden...
ze gestimuleerd om na te denken over dingen, problemen op te lossen.
Van oudsher heeft deze school ICT en media op het programma staan...
in leerjaar één en twee.
En in al die lessen zit creëren, zelf nadenken,
zelf doen staat daarin centraal.
Het bruist daar.
Ze moeten om kunnen gaan met apparatuur...
en ze moeten kunnen werken met programma's.
En ze moeten begrijpen hoe ze zich gedragen.
Niet alle leerlingen hebben thuis...
toegang tot dezelfde kansen als het gaat om digitale middelen.
De ene leerling heeft thuis twee tablets en een computer.
En de andere leerling die moet het met één gezinscomputer doen.
Kids die heftig geïnteresseerd zijn in technologie en computers...
en gadgets en dat soort dingen.
Die van mij de ruimte en de vrijheid van mijn lokaal krijgen...
en alles wat erin staat om dingen uit te proberen en te doen.
In de kerndoelen van digitale geletterdheid gaat het om drie domeinen:
praktische kennis en vaardigheden,
dus echt de kennis en vaardigheden om om te gaan...
met verschillende vormen van digitale middelen...
en daar ook de juiste keuzes in te kunnen maken.
Ontwerpen en maken: het creëren van digitale producten,
zoals bijvoorbeeld het programmeren van een programma.
En de gedigitaliseerde wereld, waarbij het gaat over de wederkerige effecten...
die de digitale wereld op jou en ook de samenleving heeft.
En ook hoe je daar zelf invloed op kan uitoefenen.
Dus de nieuwe kerndoelen, de inhoudelijke richting wordt ons meegegeven.
En dan ga ik aan mijn docenten vragen hoe zij zich daartoe willen verhouden.
Zorg dat er geen...
beperkingen in de organisatie zijn,
dus dat je gewoon dingen kan uitproberen.
Dat is denk ik het belangrijkst. Dan kom je er wel.
Wat ik graag collega-scholen zou willen meegeven ten aanzien van...
die nieuwe kerndoelen en alle ontwikkelingen:
beschouw het als een avontuur.
En als je op avontuur gaat, ga je op pad.
Ga niet te lang plannen maakt of je wel op pad gaat of niet op pad gaat.
Nee, maar begin dat avontuur.
En kijk regelmatig om naar wat je hebt bereikt.
Ik zie veel scholen in Nederland...
worstelen met het zetten van de eerste stap...
om aan de slag te gaan met digitale geletterdheid.
En ik zou scholen willen aanraden om...
vanuit een visie te gaan kijken wat wij hier kunnen doen.
Maak het niet direct te groot.
Begin klein.
Ga in gesprek met elkaar...
en kijk welke kansen en mogelijkheden d’r nu al...
vandaag in jullie school beschikbaar zijn.